Чиннинъ миллий куню: миллий менликнинъ рухий координаталары ве девирнинъ янъгъыравлары
Эр октябрьнинъ биринде Къытай топрагъы сыджакъ ве тантаналы муитке батырыла - саба ярыгъы алтында беш-йылдызлы къырмызы байракъ яваш-яваш котериле, сокъакъларда ве сокъакъларда мемлекетнинъ къырмызы ве сары тимсаллери далгъалана. Къытай Халкъ Джумхуриетининъ догъгъан кунюни адамлар чешит тюрлю къайд этелер. «Миллий куню» оларакъ белли олгъан бу байрам чокътан берли адий байрамларнынъ сынъырларыны ашып, миллий хатырлавларны ташымакъ, миллий къуветни пекитмек, девирнинъ рухуны еткизмек ичюн муим ташыйыджыгъа чевирильди. 1949 сенеси тесис мерасимининъ тантаналы илян этильмесинден башлап, янъы девирнинъ мувафакъиетли левхасына къадар, Миллий куньнинъ денъишмелери Къытайнынъ еринде турмакътан, зенгинлешмектен кучьлю олмакъкъа къадар котерилювининъ джанлы тимсалидир.
1, Миллий куньнинъ пейда олувы: бир мемлекетнинъ догъмасы ве байрамнынъ башланувы
Чин миллий кунюнинъ тарихы 1949 сенеси миллетнинъ такъдирини денъиштирген аньден башланды. октябрьде акъшам саат 15:00-де Пекиннинъ Тяньаньмэнь мейданында 300000 аскер ве тынч сакин топланды. Реис Мао Цзэдун Тяньаньмэнь къуллесинде тантаналы шекильде «бугунь Къытай Халкъ Джумхуриетининъ Меркезий Халкъ Укюмети къурулды!» Гонюллилер маршынынъ авасынен биринджи беш-йылдызлы къырмызы байракъ яваш-яваш котерильди ве салют 28 кере - янъгъырады бу 28 кере КПК халкъны миллий мустакъиллик къазанмакъ ве азатлыкъ къазанмакъ ичюн халкъны 28 йыллыкъ агъыр курештен сонъ 1920 сенеси къурулгъан Къытайгъа къадар алып баргъаныны тимсал эте эди. 1949 сенеси.
Бу куньдеки байрам тек бир мерасим дегиль де, дюньягъа янъы мемлекетнинъ илян этильмесидир. О вакъытта Тяньаньмэнь мейданында бугуньки киби земаневий имкянлар ёкъ эди, лякин о, халкънынъ мемлекетнинъ эфенди олгъаны къуванчынен толды: ишчилер «Яшасын Къытай Халкъ Джумхуриети» деген шиарларнен юрдилер, фермерлернинъ векиллери джыйылгъан богъдайнен кельдилер, талебелер къырмызы чечеклерни саллап, балалар стреу ве стреу астында чаптылар. байракъ янъы урба кийип. Бу байрам Миллий куньнинъ эсас маиетини тешкиль этти - о, мемлекетнинъ догъгъаныны анъмакъ, халкъ курешине урьмет косьтермек, даа муим шей, келеджекни беклемектир.
Миллий куньнинъ къанун иле бельгиленген байрам оларакъ ресмий суретте тешкиль этильмеси къыскъа бир азырлыкъ девиринде кечти. 1949 сенеси декабрь 2-де Меркезий Халкъ Укюмети Комитетининъ дёртюнджи топлашувында бойле къарар къабул этильди: «1950 сенесинден башлап, октябрь 1-ден башлап, Къытай Халкъ Джумхуриети илян этильген буюк кунь, Къытай Халкъ Джумхуриетининъ Миллий куню оладжакъ». О вакъыттан башлап, октябрьнинъ биринджиси бутюн къытай халкъы ичюн умумий байрамгъа чевирильди, янъы девирде къадимий халкънынъ умютини ташыды.
2, Миллий куньнинъ коннотациясы: тарихий хатырлавдан рухий бирликкедже
Миллий куньнинъ къыймети тек «байрам» я да «байрам»дан чокъ зиядедир. О, даа чокъ сыкълаштырылгъан миллий тарихкъа бенъзей, тарихий хатыра, миллий менлик, миллий рухны эр бир несильге ритуаллар, тимсаллер, фаалиетлер ярдымынен еткизе.
1) Тарихий хатырлавнынъ мирасыны къалдырув: кечмиш ве келеджекни хатырлав .
Эр бир Миллий кунь – тарих акъкъында тюшюнджедир. Тяньаньмэнь мейданындаки байракъ котерюв мерасими эр вакъыт 1949 сенеси Къытай Халкъ Джумхуриетининъ тесис этильмеси мерасиминден къалгъан деталлерни сакълап къалгъан- миллий байракъ къаравуллары Халкъ Къараманлары абидесинден ёлгъа чыкътылар ве темиз адымларнен салютларнынъ ракъамына догъру юрдилер. тарихий эмиети; «Гонюллилернинъ маршы» чалылгъанда, къайда олсалар да, къытайлылар анълы суретте токътап, миллий байракънынъ котерильмесине бакъаджакълар – бу мерасим «Янъы Къытайнынъ догъгъаныны» энди тек дерсликлердеки метин дегиль де, къабул этильген ве иштирак этмек мумкюн олгъан коллектив хатырлавгъа чевире.
Миллий кунь байрамында бутюн мемлекеттеки инкъилябий мемориаль залларда ве музейлерде Яньань шеэриндеки къобалардан башлап, Сибайпо шеэриндеки команданлыкъ постына къадар, Узун марштаки от аякъкъапларындан башлап, Янцзы озенини кечюв кампаниясындаки агъач къайыкъларгъа къадар махсус сергилер сыкъ-сыкъ ачыла. Бу физикий предметлер ве тарихий материаллар яшларгъа бугуньки тынчлыкъ ве раатлыкъ сайысыз шеитлернинъ къанларынынъ нетиджеси олгъаныны анъламагъа ярдым этелер. 2024 сенеси Миллий кунь байрамында Пекин шеэриндеки Къытай миллий музейиндеки «Джанландырувгъа ёл» сергиси миллиондан зияде мусафирни джельп этти, оларнынъ 40%-ден зиядеси осьмюрлер эди. Олар «Тесис мерасими»нинъ образлары огюнде токъталдылар ве «Эки бомба ве бир ёлдаш»нынъ макетлеринен айретте къалдылар. Тарихнынъ эстафетасы бу ёлнен кече.
(2) Миллий менликнинъ бирлиги: келеджекке догъру бераберликте чалышмакъ
Миллий кунь – миллий менликни арттыргъан рухий багъдыр. Бу фестивальде, истер шеэр, истер кой, этник менсюплигине я да зенаатына бакъмадан, инсанлар «Къытай»нынъ умумий менлигинен резонанс этеджеклер.
Бу резонанс индже омюр левхаларында акс олуна: джемаатнынъ киришинде асылып тургъан миллий байракъ, ишханелернинъ электрон экранларында «Миллий куню хайырлы олсун», къоранта софраларында бирлешюв акъшам ашы, атта ичтимаий агъларда ерлештирильген «Миллий куню сеяат фоторесимлери» - фотонынъ фону ола биле Форбитан Бэйдзин шеэриндеки Бэйцзин шеэринде, Вайдзин шеэринде, Синьцзян, Юньнаньдаки Лицзян, 1990 с. амма умумий ярлыкъ «ана-ватанымызнынъ буюк озенлери ве дагълары»дыр. 2023 сенеси Миллий кунюнде бутюн мемлекетнинъ 200-ден зияде шеэринде бир вакъытта «Мен ве меним Ватаным» флеш-моб тедбири кечириледжек. Беяз сачлы къартлардан башлап, лаф этмеге огренген балаларгъа къадар эр кес озь-озюнден берабер йырлайджакъ, оларнынъ йырларында исе ватангъа севги ве гъурур толу.
Денъиз четиндеки къытайлар ичюн Миллий кунь – оларнынъ ватаныны ве асретликни багълагъан копюрдир. Эр йыл октябрьнинъ 1-де бутюн дюнья боюнджа Къытай эльчиликлеринде Миллий кунь къабуллары кечириле, Къытай бирлешмелери исе парадлар я да медений тедбирлер тешкиль этелер. Лондондаки Трафальгар мейданында аждерха ве арслан оюнлары командалары ерли сакинлерни озьлерине джельп этелер; Нью-Йоркнынъ Чайнатаун шеэринде беш-йылдызлы къырмызы байракъ ве къырмызы фенерчиклер бири-бирини дюльбер шекильде толдуралар; Париждеки Эйфель къуллеси огюнде къытай халкъара студентлери «Къытайнынъ догъгъан куню хайырлы олсун» - язысыны котердилер бу фаалиетлер денъиз четиндеки къытайлыларгъа «Къытай оларнынъ янында» олгъаныны дуйдурды ве айны вакъытта дюньягъа Къытайнынъ бирлигини косьтерди.
(3) Девир рухунынъ еткизилюви: ана-топракънен берабер осьюв
Миллий куньнинъ къайд этильмеси эр вакъыт девирнен янъгъырай ве чешит девирлерде Къытайнынъ инкишаф мевзуларыны акс эте.
1950-1960-нджы сенелери Миллий куньнинъ анахтар сёзю «къуруджылыкъ» эди. О вакъыттаки байрамда ишчилернинъ фалангасы «Буюк челик рафинациясы» шиарыны котерип турды, фермерлернинъ фалангасы богъдай ве памукънынъ бол берекетини косьтерди, парадтаки трактор ве станокларнынъ нумюнелери исе Къытайнынъ кой ходжалыгъы мемлекетинден санайы мемлекетине кечкенини тимсал этти; 1970-инджи сенелернинъ сонъунда ве 1980-инджи сенелернинъ башында «исляат» Миллий куньнинъ эсас авасына чевирильди, парадта биринджи кере айры ишханелернинъ векиллери пейда олдылар. «Вакъыт – пара, семерелилик – омюр» шиары Тяньаньмэнь мейданындан янъгъырады, исляат ве ачылув къарарыны ифаде эте эди; 1990-нджы сенелерден сонъ «инкишаф» мевзу олды, «Учь дере» лейхасы ве «Цинхай Тибет демирёлу» киби буюк миллий лейхаларнынъ моделлери Къытайнынъ къуруджылыкъ мувафакъиетлерини косьтере эдилер; Янъы девирде Миллий куньнинъ элементлери даа чешитлешти - «фукъареликни енгиллештирюв» мейданчыгъы, «технологик янъылыкъ» мейданчыгъы, «экологик цивилизация» мейданчыгъы бири-бирининъ артындан пейда олды. Дронларнынъ чыкъышларындан ибарет олгъан «Чин арзусы» орьнеги гедже кокни айдынлата, оларнынъ эписи янъы девирде Къытайнынъ янъы пешинден кетювини икяе этелер.
2019 сенеси Миллий куньнинъ 70 йыллыгъыны къайд этмек девир рухуны энъ юксек нокътагъа итеди.
3, Миллий куньнинъ денъишмеси: «Коллектив байрамдан» «Чешит тюрлю ифаде»ге.
Сонъки 70 йыл ичинде Миллий куньни къайд этмек тарзы муим денъишмелер кечирди, яваш-яваш башлангъыч «коллектив парад+кутьлевий топлашув»дан «ресмий мерасим+халкънынъ чешит тюрлю иштираги» моделине кечти. Бу денъишюв эм Чин джемиетининъ илерилевини, эм де инсанларнынъ яшайыш севиесининъ юксельмесини акс эте.
(1) Планлы икътисадият деври: Коллективизм девринде байрам
1950-1980 сенелери Миллий байрамнынъ къайд этильмеси эсасен «коллектив тешкилятлар» тарафындан тешкиль этиле эди. Эр йыл сентябрьнинъ сонъунда болюклер, мектеплер ве джемаатлар азырлыкъны башлайлар: заводлар фалангаларны репетиция этмек ичюн ишчилерни тешкиль этелер, мектеплер талебелерни кягъыттан чечеклер япмакъ ичюн тешкиль этелер, маалле комитетлери исе сакинлерни сокъакъларны темизлемек ве миллий байракъны асмакъ ичюн сефербер этелер. Октябрьнинъ биринде адамлар коллектив парадларда я да митинглерде иштирак этмек ичюн бир тюрлю урба (чокъусы кок, боз, къара ве иляхре) кийелер, геджелери исе мейдангъа топланып, салют бакъалар.
О девирде Миллий кунь даа чокъ «бутюн халкънынъ иштирагинен миллий мерасимге» бенъзей эди, мында индивидуаль байрам усуллары коллективнен сыкъы къошула эди. Меселя, 1959 сенеси Миллий куньнинъ 10 йыллыгъында Пекинде буюк парад ве арбий парад кечирильди, анда бутюн мемлекетнинъ чешит виляетлеринден делегациялар иштирак эттилер. Парад бир къач километр девам этти, анда «Буюк секирюв»ден сонъки къуруджылыкъ мувафакъиетлери косьтерильди; 1984 сенеси Миллий куньнинъ 35 йыллыгъында Миллий кунь парадында биринджи «индивидуаль иш» ве «колледж студенти» шекилленювлери пейда олдылар ве байрамнынъ эр бир кошесине исляат ве ачылув баарь ельчиги эсип башлады.
2) Базар икътисадияты девринде: Чешит сечимлерде байрам .
1990-нджы сенелерден сонъ, базар икътисадиятынынъ инкишафы ве инсанларнынъ яшайыш севиеси юксельмесинен, Миллий куньни къайд этмек ёллары яваш-яваш чешитлешти. Ресмий оларакъ, байракъ котерюв мерасимлери ве Миллий куню къабуллары даа кечириледжек, амма халкъ байрамлары даа чешит тюрлюдир: базы адамлар сеяат этмеге ве озь ватанларынынъ дюльбер дагъ ве озенлерини сынамакъны сечелер; Базы адамлар эвге къайтып, бирлешмеге ве байрамларны къоранталарынен кечирмеге сечелер; Базы адамлар джемаат ярдымы акциялары вастасынен гонъюлли хызметте иштирак этмеге ве озь мемлекетининъ догъгъан кунюни къайд этмеге сечип алалар.
2000 сенесинден сонъ «Миллий куньнинъ алтын афта»сынынъ тешкиль этильмеси (2000 сенесинден башлап, Миллий куньнинъ байрамы ве раатлыкъ куньлери 7 куньлюк узун байрамны шекиллендирмек ичюн тюзетильди) Миллий куньни истималны айдамакъ ве туризмни тешвикъат этмек ичюн муим тююм япты. 2019 сенеси Миллий куньнинъ Алтын афталыгъы девамында бутюн ульке боюнджа 782 миллион ички турист къабул этильди, ички туризмден 649,71 миллиард юань келирге иришильди; 2024 сенеси Миллий кунюнде, «кой туризми» ве «медений туризм»нинъ юксельмесинен, озь сеяатлары вакътында аньаневий къытай медениетининъ джельп этиджилигини дуймакъ ичюн, къадимий шеэрлерни ве маддий олмагъан медений мирас устаханелерини зиярет этмеге сечип алгъан адамларнынъ сайысы арта.
Айны вакъытта технологияларнынъ инкишафы Миллий куньни къайд этмеге янъы джанлылыкъ къошты. 2018 сенеси Миллий кунюнде Шэньчжэньде 1500 граждан дрон «Беш йылдызлы къырмызы байракъ» ве «Шэньчжэнь сурьаты» киби орьнеклерни шекиллендирди ве дюнья рекордыны бозды; 2023 сенеси «Метаверс» миллий куню гала-концерти башланаджакъ, бу исе сейирджилерге виртуаль акъикъат технологиясы вастасынен Тяньаньмэнь мейданына «юрип» кирмеге ве байрамнынъ джанлы муитини дуймагъа имкян береджек - байрамнынъ бу янъылыкъ усуллары Миллий куньни даа да земаневий ве меракълы эте.
4, Миллий куньнинъ эмиети: тек къайд этмек дегиль де, месулиет ве вазифедарлыкъ
Чин халкъы ичюн Миллий кунь ич бир вакъыт «карнавал байрамы» дегиль, амма «фикир юрсетюв анында» - о бизге эр бир айры инсаннынъ гъайрети олмадан мемлекетнинъ абаданлыгъына иришмек мумкюн олмагъаныны хатырлата; Миллетнинъ яшланмасы эр бир несильнинъ месулиетини талап эте.
«Эки бомба ве бир ёлдаш» программасынынъ тесисчиси Дэн Цзясян 28 йыл девамында инкогнито юрип, бутюн омюрини миллий ядер силясы давасына багъышлады; Гибрид пирничнинъ бабасы оларакъ белли олгъан Юань Лунпин озь омюрини гибрид пирнични араштырмагъа ве къытай халкъынынъ ашайт теминаты меселесини чезмеге багъышлады; Фукъареликни енгиллештирюв дженк мейданындан миллионларнен кадрлар ве кутьле ерли севиеде тамыр аттылар, 100 миллионгъа якъын кой фукъарелерини фукъареликтен чыкъардылар; Эпидемиягъа къаршы куреште халкънынъ омюрининъ хавфсызлыгъыны къорчаламакъ ичюн сайысыз тиббиет хадимлери ельнинъ къаршысына чыкътылар - бу «адий къараманларнынъ» икяелери бизге бир мемлекетнинъ инкишафы сайысыз инсанларнынъ терининъ, атта оларнынъ омюрининъ нетиджеси олгъаныны айталар; Ве эр биримиз мемлекетимизнинъ келеджегине озь иссемизни къошмагъа тырышамыз.
Шимди янъы тарихий башлангъыч нокътасында тургъан Миллий куньге даа земаневий эмиет берильди. Бу тек кечмишни анъмакъ дегиль де, яш несильни «къуветли мемлекетте мен бар» деген ишанчнен озьлерини миллий къуруджылыкъкъа багъышламагъа чагъыргъан келеджекке чагъырувдыр -; Бутюн къытай халкъыны «бирлик ве куреш» рухунен къытай миллетининъ буюк яшланувыны тешвикъат этмек ичюн чагъырмакъ. Бир вакъытлары Баш кятип Си Цзиньпиннинъ айткъаны киби: «Бахыткъа гъайретли чалышув ярдымынен ирише, янъы девир исе – курешчилернинъ девридир». Миллий кунюнде эр бир миллий байракъ ве алгъышлар «курешке» урьмет ве «келеджекке» беклевдир.
Хуляса
йылдан зияде Миллий кунь Къытайгъа фуртуналарда ёлдашлыкъ эте ве онынъ осьмесине шаат ола. Бутюн къытай халкъынынъ меркезий къуветини озюнде муджессемлеген байракътыр; О, Чин миллетининъ яшланув ёлуны язгъан тарихий китаптыр; О, несильден-несильге илерилемеге рухландыргъан рухтыр.
2025 сенеси Миллий кунь чанъы чалгъанда ве беш-йылдызлы къырмызы байракъ ватаннынъ мавы кокюнде кене де далгъалангъанда, биз Миллий кунь тек бир байрам дегиль де, КПКнинъ ёлбашчылыгъына инангъан инанч - олгъаныны даа ачыкъ анълайджакъмыз, социализмнинъ къытай хусусиетлеринен къытай миллетине ёлу ве urrow амо оладжакъ. Ве бу ишанч эр вакъыт Чиннинъ илерилеви ичюн кучь менбасы, эр бир Чин инсанынынъ юреклеринде энъ къатты рухий координата оладжакъ.
